Sistosel Nedir?

Sistosel, halk arasında “mesane sarkması” olarak bilinen ve kadınlarda sık görülen bir pelvik taban hastalığıdır. Mesanenin (idrar torbası), vajina ön duvarına doğru sarkması sonucu ortaya çıkar. Bu durum, pelvik kasların ve bağ dokularının zayıflamasıyla gelişir.

Özellikle doğum yapmış, menopoz dönemine girmiş veya ileri yaş grubundaki kadınlarda daha sık görülmektedir.

Sistosel Neden Olur?

Sistosel oluşumunun temel nedeni, pelvik tabanı destekleyen kas ve bağ dokularının zayıflamasıdır. Bu zayıflamaya yol açan başlıca faktörler şunlardır:

  • Normal doğum (özellikle zor ve çok sayıda doğum)
  • Yaşlanma ve menopoz (östrojen azalması)
  • Aşırı kilo (obezite)
  • Kronik kabızlık
  • Sürekli ağır kaldırma
  • Kronik öksürük (sigara, KOAH vb.)
  • Pelvik cerrahiler

Sistosel Belirtileri Nelerdir?

Sistosel, hafif vakalarda belirti vermeyebilir. Ancak ilerleyen durumlarda şu şikayetler ortaya çıkabilir:

  • Vajinada dolgunluk veya baskı hissi
  • Vajinadan dışarı doğru sarkma hissi
  • İdrar yaparken zorlanma
  • Sık idrara çıkma
  • İdrar kaçırma (inkontinans)
  • İdrarı tam boşaltamama hissi
  • Cinsel ilişki sırasında rahatsızlık

Sistosel Kaç Derecedir?

Sistosel genellikle 4 evrede değerlendirilir:

  • Evre 1: Hafif sarkma
  • Evre 2: Orta düzey sarkma
  • Evre 3: İleri düzey sarkma
  • Evre 4: Tam sarkma (mesane vajina dışına çıkar)

Tedavi planı, hastalığın evresine göre belirlenir.

Sistosel Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı genellikle jinekolojik muayene ile konulur. Gerekli durumlarda şu yöntemler kullanılabilir:

  • Pelvik muayene
  • Ultrasonografi
  • Ürodinamik testler
  • MR görüntüleme (ileri vakalarda)

Sistosel Nasıl Tedavi Edilir?

Sistosel tedavisi, hastalığın derecesine ve hastanın şikayetlerine göre planlanır.

1. Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri

Hafif ve orta düzey vakalarda tercih edilir:

  • Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri)
  • Vajinal pessar kullanımı (destekleyici aparatlar)
  • Östrojen tedavisi (menopoz sonrası)
  • Yaşam tarzı değişiklikleri (kilo verme, kabızlığın önlenmesi)

2. Cerrahi Tedavi

İleri evre sistosel vakalarında cerrahi müdahale gerekebilir:

  • Vajinal onarım ameliyatı (anterior kolporafi)
  • Mesh (yama) destekli cerrahiler
  • Laparoskopik veya robotik cerrahi yöntemler

Cerrahi tedavi sonrası hastaların yaşam kalitesinde belirgin artış sağlanır.

Sistosel Ameliyatı Sonrası Süreç

  • Hastalar genellikle birkaç gün içinde taburcu edilir
  • 4–6 hafta ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır
  • Cinsel ilişkiye belirli bir süre ara verilmelidir
  • Doktor kontrolleri aksatılmamalıdır

Sistosel Nasıl Önlenir?

Sistosel riskini azaltmak için şu önerilere dikkat edilmelidir:

  • Pelvik taban kaslarını güçlendiren egzersizler yapmak
  • Sağlıklı kiloyu korumak
  • Kabızlıktan kaçınmak
  • Ağır yük kaldırmamak
  • Doğum sonrası pelvik destek egzersizlerine önem vermek

Sonuç

Sistosel, kadınlarda yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen ancak erken tanı ve uygun tedavi ile kontrol altına alınabilen bir hastalıktır. Belirtiler fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulması büyük önem taşır.

Prof. Dr. Hanifi Şahin

Kadın Hastalıkları ve Jinekolojik Onkoloji Uzmanı